نفت در کویر
.
خاطرات کویر (۹۹)
نفت در کویر
راوی: سید امیر عمارتی
در نوجوانی که در کویر بودیم از نفت برای روشنایی استفاده میشد.
بیشتر برای چراغ موشی و چراغ بادیتا آنجا که من به خاطر دارم از چراغ بادی برای آبیاری درشب و از چراغ موشی برای استفاده در سیخه استفاده میشد.
درنوشآباد هم برای انواع چراغها مثل
چراغ لامپا و گردسوز و چراغ زنبوری و چراغ خوراکپزیدر قدیم نفت را از مغازههای عطاری نوشآباد میخریدند. آنها یک بشکه کوچک شیردار داخل مغازه داشتند و با یک ریال یا دو ریال چلیک را پر میکردند.
نفت کالای کمیاب و مرغوبی بود. یک شیشه یک لیتری یا یک ظرف فلزی که به آن چلیک میگفتند از نوشآباد با زحمت به کویر برده میشد و حدود بیست روز تا یکماه از آن استفاده میشد.
این ظرف را جلوی پالان الاغ آویزان میکردند. گاهی هم مقداری از آن میریخت.
بعد از حدود سه ساعت که به کویر میرسیدی، ماندگاران در کویر میگفتند نفت آوردی؟ و آورنده با پاسخ مثبت دل آنهایی را که چند روز بینفتی کشیده بودند، خوشحال میکرد.البته تهیه همین مقدار نفت هم کار راحتی نبود. چراغ موشی حدود نیمساعت برای غذا و چای خوردن روشن بود و بعد در اصطلاح میکشتند و میخوابیدند.
وقتی آب را پس میدادند فتیله چراغ بادی را پائین میکشیدند و در تاریکی به قلعه باز میگشتند تا آبیاری بعد...
البته قبل از نفت هم گویا از چراغهای پیهسوز استفاده میکردند.
در اواخر آبادانی کویر هم به یاد دارم که از چراغ قوه برای شبهای آبیاری استفاده میشد.در دهه چهل هم کنسرسیومهای خارجی برای اکتشاف نفت در مناطق کویری کاوشهای زیادی کردند و چندین چاه گمانیزنی حفر شد. به یاد دارم که مقدار زیادی از زبالههای کارشان را در بیابان رها کرده بودند که ما بچههای آن روز به عنوان اسباب بازی از آنها استفاده میکردیم.
در منطقه چاه بلند در یک منطقه وسیع گمانه زده بودند. حتی به یاد دارم که یه رشته ای شبیه سیم بوکسل به قطر حدود چند میلیمتر در گمانه ها آویزان کرده بودند.
البته نتیجه نهایی کار را اطلاع ندارم به کجا رسید.در اوایل دهه ۸۰ به کمک چینیها چند چاه نفت در کویر پیدا شد. کشف نفت در نقطهای به غیر از مناطق نفتخیز ایران اتفاق با اهمیتی بود که میتواند نقش مهمی در موقعیت منطقه ایفا کند. روزنامه شرق در ۱۵ دی سال ۸۲ از قول مدیر فنی شرکت ساینوپکت چین گفت نفت کشف شده از بهترین نفتهای خام جهان است.
🌼کانال خاطرات نوش آباد
(انوشزاد)
@akhbarenooshabad