هنر همیشه برحق بودن
......
🔸 گفتوگوی چلچراغ با #جابر_تواضعی
(بخش 2 از 2)
🔹 هنر همیشه برحق بودن
این گفتگو با موضوع #جستار و #جستارخوانی با تنظیم طاهره نمرودی در تاریخ 1400/3/29 در شماره 818 مجله چلچراغ منتشر شده است.
🔹
نویسنده مجموعه داستان «زیر درخت انجیر»، دلیل تمایل خوانندگان به جستار را کم شدن فاصله بین مخاطب و نویسنده میداند و دراینباره معتقد است:
«جستار، یک جور مستندنگاری است و ریشه در واقعیت دارد.
این یعنی اولاً جستارنویسی بسیار به روزنامهنگاری شبیه است.
دوماً اینکه نویسنده یک تجربه واقعی را که برای خودش اتفاق افتاده، با زاویه دید اول شخص و با لحنی روایی و جذاب برای مخاطب روایت میکند و این کار را به داستان و روایت نزدیک میکند.
فکر میکنم مهمترین دلیل استقبال مخاطب از این قالب این باشد که با یک تجربه شخصی و صادقانه روبهرو است و این بهشدت فاصله او را با نویسنده/ راوی کم میکند.
جستار در اکثر مواقع، یک جور حدیث نفس است.»
او اضافه میکند:««من» یا خود واقعی نویسنده در جستار نقش پررنگی دارد و این باعث میشود مخاطب آن را نوشتهای بداند که از صافی درک، مشاهده و تجربه عینی و شخصی نویسنده و در یک کلام فردیت او عبور کرده و میتواند به خواننده هم در تجربه بهتر زندگیاش کمک میکند.»
🔹
در آخر تواضعی درباره اقتباسی بودن یا نبودن جستار در ایران می گوید:
«داستان کوتاه را معمولاً یک قالب جدید و مدرن میدانند و اعتقاد دارند که از آنور آب وارد ایران شده.
در حالی که وقتی به ادبیات کهن ایران نگاه میکنیم، به آثار زیادی برمیخوریم که بخش زیادی از مشخصات داستان کوتاه مدرن را در خود دارند. مخصوصاً وقتی وارد بحث داستان کوتاه کوتاه یا فلشفیکشن میشویم.
این گزاره در مورد ناداستان و جستار هم صدق میکند.»
جابر تواضعی با اشاره به گستردگی حوزه ناداستان، معتقد است تقریباً همه زندگینامهها و سفرنامهها را میتوان ذیل این موضوع دستهبندی کرد.
از «سفرنامه ناصرخسرو» بگیر تا «خسی در میقات» جلال آل احمد.
از «روزها»ی محمدعلی اسلامی ندوشن تا «روزها در راه» شاهرخ مسکوب.
روایتهای محمد قائد هم بهعنوان نمونههای خوب جستارنویسی یاد میکنند و البته نمونه تیپیک و مثالزدنیاش «سنگی بر گوری» جلال است که در آن بسیار صادقانه با یکی از مسائل خصوصیاش روبهرو شده.»
🔹
نویسنده «سر زدن به خانه پدری» ادامه می دهد:«از پراقبالترین نویسندگان خارجی در ایران، آلن دوباتن است که عنصر فلسفه در کتابهایش نقش پررنگی دارد.
اروین یالوم هم در نوشتههایش از روانشناسی بیشتر از عناصر دیگر بهره میبرد.
از نویسندگان جدیدتر، سفرنامههای منصور ضابطیان در این دسته قرار میگیرد و نویسندگانی مثل علی خدایی و محمد طلوعی هم که تابهحال صرفاً در زمینه ادبیات داستانی فعالیت کردهاند، اخیراً آثاری در این حوزه منتشر کردهاند.»
پایان⏺ کانال نویسنده:
@jabertavazoee
⏺ ارسال کامنت:
@tavazoeejaber
🌳
جابر خان عزیز !
✍️
نخستین ساعت بامداد سه شنبه هشتم تیرماه ۱۴۰۰ را به شما شب بخیر میگم .
متن مصاحبه " چلچراغ" با جنابعالی را در بوی جوی مولیان باز نشر دادم با این یادآوری که در زبان فارسی قید " دوما " نداریم .
من نمی دانم چرا " اوّلا " وارد زبان ماشده است که ما از روی عادت دوما و سوما و چارما ... هم به کار می بریم .
🥦🥦🥦
...........